|
|
 |
บัวในวรรณคดี
: ละครเรื่องอุณรุท |
ประกอบสรรพโกสุมปทุมมาลย์
แดงขาวดวงเขียวอรชร
บ้างชูฝักดอกแฝงตูมแย้ม
โกมุทสัตตบุษย์สัตตบรรณ
เรณูร่วงในกระแสสินธุ์
ภุมเรศบินร่อนรำเพยพาน
|
ชูก้านบานผกาเกสร
ขาบสีม่วงซ้อนสลับกัน
จงกลแกมแนมกอเผื่อนผัน
ประชุมขั้นอุบลดวงบาน
วารินอาบรสหอมหวาน
เคล้าซาบกุสุมาลย์มาลี |
(จาก บทละครเรื่องอุณรุท ฉบับพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๑๔ หน้า
๓๓) |
จากบทละครเรื่องข้างต้น
จะเห็นว่ามีการกล่าวถึงบัวหลากหลายพันธุ์สอดแทรกอยู่ในบทละคร แสดงถึงความผูกพันของชาวไทยกับบัว
ที่มีมาแต่โบราณ |
บทละครเรื่องอุณรุท
กล่าวถึงบัวในบทละครตอนนี้ 9 ชนิด คือ
|
| |
|
| |
1. โกสุม
2. ปทุมมาลย์ เป็นบัวหลวงพันธุ์พื้นเมืองของประเทศไทย
ชาวบ้านเรียก บัวแหลมแดง เพราะมีดอกแหลมสีชมพู กลีบดอกไม่ซ้อน ก้าน-ใบ-ดอก
แข็ง มีตุ่มหนาม ส่งใบดอกชูพ้นน้ำ เป็นไม้น้ำสกุลปทุมชาติ (Nelumbo)
ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Nelumbo nucifera Gaertn.
3. ขาบ หรือ บัวขาบ เป็นอีกชื่อหนึ่งของ
บัวนิลุบล หรือบัวนิลอุบล หมายถึง บัวไทยชนิดหนึ่ง ในตระกูล Nymphaea
lotus Linn. ดอกสีครามแก่
4. จงกล หรือ จงกลนี เป็นบัวไทยแท้แต่โบราณ
ปัจจุบันนักพฤกษศาสตร์ไทยยังจัดให้อยู่ในกลุ่มอุบลชาติ เพราะใบลอยอยู่บนผิวน้ำ
ขอบใบจักถี่ แหลมมน ไม่มีระเบียบ ดอกชูลอยบนผิวน้ำ บานสายมาก-เกือบเที่ยง
และหุบในช่วงเย็น กลีบดอกเล็กเรียว ซ้อนมาก มีพันธุ์เดียว ดอกมีสีชมพูแล้วเปลี่ยนเป็นสีขาว
และมีสีเขียวสลับเมื่อใกล้โรย
5. เผื่อน หรือ บัวเผื่อน หมายถึง
บัวไทยชนิดหนึ่งซึ่งมีดอกขนาดเล็ก เส้นผ่าศูนย์กลางดอกประมาณ 10 ซม.
มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Nymphaea stellata Wildenow.
6. ผัน หรือ บัวผัน หมายถึง บัวไทยชนิดหนึ่ง
ขนาดดอกใหญ่กว่าบัวเผื่อน เส้นผ่าศูนย์กลางดอกประมาณ 10 ซม. ขึ้นไป มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า
Nymphaea cyanea Roxb.
7. โกมุท หมายถึง บัวขาว
8. สัตตบุษย์ เป็นบัวหลวงพันธุ์พื้นเมืองของประเทศไทย
ชาวบ้านเรียก บัวฉัตรขาว หรือ บัวป้อมขาว เพราะดอกป้อมสีขาว กลีบดอกซ้อนมาก
ก้านใบ-ก้านดอกแข็ง มีตุ่มหนาม ส่งใบดอกชูพ้นน้ำ เป็นไม้น้ำสกุลปทุมชาติ
(Nelumbo) ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Nelumbo nucifera Gaertn.
9. สัตตบรรณ คือ บัวสายพันธุ์พื้นเมืองของไทย ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า
Nymphaea pubescens Wildenow. ใบลอยอยู่บนผิวน้ำ ขอบใบจักถี่
แหลม เป็นระเบียบ ดอกชูพ้นน้ำ บานกลางคืน
|
ปริมลาภ วสุวัต
"ปางอุบล"
150 / 5 ซอยติวานนท์ 46 นนทบุรี 11000
โทรศัพท์ / โทรสาร (02) 591-5601 / 952-4392
มิถุนายน 2543
|
